ТЕРМІН «МУЗЕОГРАФІЯ» У ВІТЧИЗНЯНОМУ НАУКОВОМУ ДИСКУРСІ ХІХ-ПОЧАТКУ ХХІ СТОЛІТТЯ
Ключові слова:
джерело, музеографія, термінАнотація
В статті представлений процес інтегрування терміну «музеографія» до українського наукового дискурсу. Аналіз залучених публікацій довів, що його входження відбулося у другій половини ХІХ ст. шляхом ознайомлення із західноєвропейським та російським науковим доробком. Слово отримало етимологічне визначення яке зберігає до сьогодні. Протягом ХІХ ст. поняття переважно пов’язувалась із археологічними та етнографічними дослідженнями. Сьогодні розглядається в системі музеєзнавства. В межах цієї історичної дисципліни виступає вторинним носієм інформації про музейні збірки. В якості первинного джерела служить базою досліджень практики та теоретичного осмислення музейної справи.
Посилання
1. Almejda M.T. Postoyannaya ehkspoziciya muzeya d’Orse v Parizhe. Museum. Postoyannye ehkspozicii. 1987. №154. S.65–71.
2. Arheologiya. Novyj ehnciklopedicheskij slovar’. Izdateli F.A.Brokgauz, I.A.Efron. Sankt-Peterburg: tipografiya «Brokgauz-ЄfroN», 1911. Tom ІІІ. S.872–884.
3. Bielikova M.V., Zaitseva M.V. Osnovy muzeieznavstva: navchalnyi posibnyk dlia studentiv vyshchykh navchalnykh zakladiv: Zaporizkyi natsionalnyi tekhnichnyi universytet. Zaporizhzhia: TOV «LIPS» LTD, 2015. 180 s.
4. Bogdashina E.N. Istochnikovedenie istorii Ukrainy: voprosy teorii, metodiki, istorii: ucheb.-metod. posobie: avt. per. s 3-go ukr. izd. Khar’kov: «Izdatel’stvo SagA», 2012. 234 s.
5. Vsesvitnia istoriia i istorychna nauka, istoriia Ukrainy, istoriohrafiia, arkhivoznavstvo, muzeieznavstvo ta bibloihrafiia: terminolohichnyi, poniatiinyi slovnyk-dovidnyk: Navchalnyi posibnyk. Cherkasy : vydavets FOP Hordiienko Ye.I. 2015. 616 s.
6. Zaks A.B. Istochniki po istorii muzejnogo dela v SSSR (1917-1941 gg.). Ocherki istorii muzejnogo dela v SSSR. Moskva. 1968. Vyp. VI. S.5–53.
7. Zhammo D. Ehffektivnost’ malykh muzeev. Museum. Voprosy muzejnoj praktiki. 1984. № 141. S.25–29.
8. Zhaul’ M. Ehtnograficheskie muzei segodnya. Museum. Ehtnograficheskie muzei i muzei pod otkrytym nebom. 1993. № 175 (№ 1). S.4.
9. Istorychna nauka: terminolohichnyi i poniatiinyi dovidnyk: Navch. posib. / V.M.Lytvyn, V.I.Husiev, A.H.Sliusarenko ta in. Kyiv: Vyshcha shkola, 2002. 430 s.
10. Klymyshyn O.S. Osnovy pryrodnychoi muzeolohii. Lviv, 2017. 177 s.
11. Klymyshyn O.S., Shydlovskyi I.V. Pryrodnycha muzeolohiia: navch. posibnyk. Lviv: LNU imeni Ivana Franka, 2017. 208 s.
12. Kurovets O. Vidkryttia. Pershyi zvit. [elektronnyi resurs Μουσεῖον]. URL: http://live-museums.blogspot.com/2012/11/blog-post_21.html
13. Lassal’ EH. Bobur – v proshlom i nastoyashchem. Otkrytoe prostranstvo kak vyrazhenie sovremennoj tendencii. Museum. Postoyannye ehkspozicii. 1987. № 154. S.9–16.
14. Lobanov D.I. Novejshie priobreteniya muzeya Ural’skogo obshchestva lyubitelej estestvoznaniya v Ekaterinburge. Izvestiya Obshchestva arkheologii, istorii i ehtnografii pri Kazanskom Imperatorskom universitete. 1893. Kazan’: tipo-litografiya Imperatorskogo universiteta, 1894. Tom XI. Vypuski 1–6. S.201–203.
15. Makagiansar M. Vospitatel’naya i prosvetitel’naya rol’ muzeev segodnya i zavtra. Museum. Voprosy muzejnoj praktiki. 1984. № 141. S.3–7.
16. Mankovska R.V. Muzei Ukrainy v suspilno-istorychnykh vyklykakh KhKh – pochatku KhKhI stolit. Lviv: Prostir M, 2016. 408 s.
17. Mankovska R.V. Muzeina sprava v Ukraini: teoretychni, praktychni ta antropolohichni vymiry istorychnoho dosvidu (1920-i rr. – pochatok KhKhI st.): dys. ... d-ra istor. nauk: 07.00.01 / Natsionalna akademiia nauk Ukrainy, Instytut istorii Ukrainy. Kyiv. 2017. 518 s.
18. Marion M. Ehksponirovanie predmetov tradicionnykh remesel: ehksperiment v Meksike. Museum. Ehtnograficheskie muzei i muzei pod otkrytym nebom. 1993. № 175 (№ 1). S.18–22.
19. Mart’yanov N. Drevnosti Minusinskogo kraya, postupivshie v Minusinskij muzej s yanvarya 1892 goda po dekabr’ 1893. Izvestiya obshchestva arkheologii, istorii i ehtnografii pri Imperatorskom Kazanskom universitete. 1894. Kazan’: Tipografiya Imperatorskogo Universiteta, 1895. Tom XII. Vypusk 1. S.90–95.
20. Muzeieznavstvo: slovnyk bazovykh terminiv / ukladach-uporiadnyk L.M.Minenko; za zah. red. k.i.n, V.V.Karpova. Kyiv: Feniks, Natsionalnyi viiskovo-istorychnyi muzei Ukrainy, 2013. 152 s.
21. Muzej. Ehnciklopedicheskij slovar’, nachatyj prof. I.E.Andreevskim, prodolzhaetsya pod redakcieyu K.K.Arsen’eva i zasluzhennogo professora F.F.Petrushevskogo. Sankt-Peterburg: tipo-litografiya I.A.Efrona, 1897. Tom KHKH. S.112–122.
22. Muzeografiya. Ob»yasnitel’nyj slovar’ 30000 inostrannykh slov, voshedshikh v upotreblenie v russkij yazyk s ob»yasneniem ikh kornej. Izdanie vtoroe ispravlennoe. Izdateli Burdon I.F., Mikhel’son A.D. Moskva: v Universitetskoj Tipografii, 1866. S.378.
23. Slovnyk-dovidnyk terminolohii muzeinytstva / avtory R. Mykulchyk, P. Slobodian, Ye. Didenko, T. Rak. Lviv: vydavnytstvo Natsionalnoho universytetu «Lvivska politekhnika», 2012. Terminolohichna seriia. Slovo Svit. № 15. 128 s.
24. Ocherk nauki drevnostej. Biblioteka dlya chteniya. Zhurnal slovesnosti, nauk, khudozhestv, promyshlennosti, novostej i mod. Sankt-Peterburg: v tipografii Karla Krajya, 1850. Tom 104. S.129–160.
25. Pekhovskij O. Chto takoe filologiya? Zhurnal ministerstva narodnogo prosveshcheniya. Sanktpeterbur: Tipografiya I.S.Balasheva, 1872. Chast’ CLXIV. S.1–56.
26. Salata O.O. Osnovy muzeieznavstva: navchalno-metodychnyi posibnyk. Vinnytsia: TOV «Nilan-LTD», 2015. 164 s.
27. Special’nye istoricheskie discipliny: uchebnoe posobie / V.O. Zemlinskij, M.F. Dmitrienko, T.A. Balabushevich i dr. Kiev: NMK VO, 1992. 324 s.
28. Spisok uchenykh obshchestv i uchrezhdenij, s kotorymi Obshchestvo A. I. i EH. sostoyalo v obmene izdaniyami. Izvestiya obshchestva arkheologii, istorii i ehtnografii pri Imperatorskom Kazanskom universitete. 1894. Kazan’: Tipografiya Imperatorskogo Universiteta, 1895. Tom XII. Vypusk 1–6. Prilozhenie. S.8–12.
29. Cherhik N.Iu. Stanovlennia ta rozvytok terminu «muzeohrafiia» v yevropeiskomu naukovomu dyskursi XVIII – pochatku XXI stolittia. Zaporizhzhia Historical Review. Zaporizhzhia. 2020. Tom 2. №54.
30. Chuprin P. Spisok antropologicheskikh, arkheologicheskikh, istoricheskikh i ehtnograficheskikh predmetov Barnaul’skogo gornogo muzeuma. Izvestiya Obshchestva arkheologii, istorii i ehtnografii pri Kazanskom Imperatorskom universitete.1893. Kazan’: tipo-litografiya Imperatorskogo universiteta, 1894. Tom XI. Vypuski 1–6. S.396–398.
31. Shevchenko V.V., Lomachynska I.M. Muzeieznavstvo: navch. posibnyk dlia dystantsiinoho navchannia. Kyiv: Universytet «Ukraina», 2007. 288 s.
32. Shydlovskyi I.V. Istoriia muzeinoi spravy ta zoolohichnykh muzeiv universytetiv Ukrainy / za red. Y. V. Tsaryka. Lviv: LNU im. Ivana Franka, 2012. 112 s.
33. Yas O. Idei ta obrazy ukrainskoho romantychnoho istoriopysannia XIX st. Akademichni y doakademichni obrazy ukrainskoi istoriohrafii: Kolektvna monohrafiia. Kyiv: NAN Ukrainy, Instytut ictorii Ukrainy, 2012. S.195–196.
34. Almeida M.T. The display of permanent collections at the Mus e d’Orsay, Paris. Museum. Permanent exhibitions. 1987. No. 154 (Vol. XXXIX, No. 2). Р.113–119.
35. Haase. Philologie. Allgemeine Encyclop die der Wissenschaften und K nste. Leipzig: Broekhaus, 1847. Dritte Section. O–Z. Dreiundzwanzigster theil. Philipp (Weltliche Kurf rsten) Philosophiana. P.374–422.
36. Jammot D. Cost-effectivmess and efliency in a small museum. Museum. Issues in museum practice. 1984. No. 141 (Vol. XXXVI, No. 1). Р.25–29.
37. Jаoul M. Ethnographic museums today. Museum. Ethnographic and open-air museums. 1992. No. 175 (Vol. XLIV, No. 3). Р.128.
38. Lassalle H. Beaubour: The old and the new. National Museum of Modern Art, 1977 – 81. Museum. Permanent exhibitions. 1987. No. 154 (Vol. XXXIX, No. 2). Р.61–67.
39. Makagiansar M. Museums for today and tomorrow: a cultural and educational mission. Museum. Issues in museum practice. 1984. No. 141 (Vol. XXXVI, No. 1). P.3–8.
40. Marion M. The museography of craft techniques: an experiment in Mexico. Museum. Ethnographic and open-air museums. 1992. No. 175 (Vol. XLIV, No. 3). Р.142–146.
2. Arheologiya. Novyj ehnciklopedicheskij slovar’. Izdateli F.A.Brokgauz, I.A.Efron. Sankt-Peterburg: tipografiya «Brokgauz-ЄfroN», 1911. Tom ІІІ. S.872–884.
3. Bielikova M.V., Zaitseva M.V. Osnovy muzeieznavstva: navchalnyi posibnyk dlia studentiv vyshchykh navchalnykh zakladiv: Zaporizkyi natsionalnyi tekhnichnyi universytet. Zaporizhzhia: TOV «LIPS» LTD, 2015. 180 s.
4. Bogdashina E.N. Istochnikovedenie istorii Ukrainy: voprosy teorii, metodiki, istorii: ucheb.-metod. posobie: avt. per. s 3-go ukr. izd. Khar’kov: «Izdatel’stvo SagA», 2012. 234 s.
5. Vsesvitnia istoriia i istorychna nauka, istoriia Ukrainy, istoriohrafiia, arkhivoznavstvo, muzeieznavstvo ta bibloihrafiia: terminolohichnyi, poniatiinyi slovnyk-dovidnyk: Navchalnyi posibnyk. Cherkasy : vydavets FOP Hordiienko Ye.I. 2015. 616 s.
6. Zaks A.B. Istochniki po istorii muzejnogo dela v SSSR (1917-1941 gg.). Ocherki istorii muzejnogo dela v SSSR. Moskva. 1968. Vyp. VI. S.5–53.
7. Zhammo D. Ehffektivnost’ malykh muzeev. Museum. Voprosy muzejnoj praktiki. 1984. № 141. S.25–29.
8. Zhaul’ M. Ehtnograficheskie muzei segodnya. Museum. Ehtnograficheskie muzei i muzei pod otkrytym nebom. 1993. № 175 (№ 1). S.4.
9. Istorychna nauka: terminolohichnyi i poniatiinyi dovidnyk: Navch. posib. / V.M.Lytvyn, V.I.Husiev, A.H.Sliusarenko ta in. Kyiv: Vyshcha shkola, 2002. 430 s.
10. Klymyshyn O.S. Osnovy pryrodnychoi muzeolohii. Lviv, 2017. 177 s.
11. Klymyshyn O.S., Shydlovskyi I.V. Pryrodnycha muzeolohiia: navch. posibnyk. Lviv: LNU imeni Ivana Franka, 2017. 208 s.
12. Kurovets O. Vidkryttia. Pershyi zvit. [elektronnyi resurs Μουσεῖον]. URL: http://live-museums.blogspot.com/2012/11/blog-post_21.html
13. Lassal’ EH. Bobur – v proshlom i nastoyashchem. Otkrytoe prostranstvo kak vyrazhenie sovremennoj tendencii. Museum. Postoyannye ehkspozicii. 1987. № 154. S.9–16.
14. Lobanov D.I. Novejshie priobreteniya muzeya Ural’skogo obshchestva lyubitelej estestvoznaniya v Ekaterinburge. Izvestiya Obshchestva arkheologii, istorii i ehtnografii pri Kazanskom Imperatorskom universitete. 1893. Kazan’: tipo-litografiya Imperatorskogo universiteta, 1894. Tom XI. Vypuski 1–6. S.201–203.
15. Makagiansar M. Vospitatel’naya i prosvetitel’naya rol’ muzeev segodnya i zavtra. Museum. Voprosy muzejnoj praktiki. 1984. № 141. S.3–7.
16. Mankovska R.V. Muzei Ukrainy v suspilno-istorychnykh vyklykakh KhKh – pochatku KhKhI stolit. Lviv: Prostir M, 2016. 408 s.
17. Mankovska R.V. Muzeina sprava v Ukraini: teoretychni, praktychni ta antropolohichni vymiry istorychnoho dosvidu (1920-i rr. – pochatok KhKhI st.): dys. ... d-ra istor. nauk: 07.00.01 / Natsionalna akademiia nauk Ukrainy, Instytut istorii Ukrainy. Kyiv. 2017. 518 s.
18. Marion M. Ehksponirovanie predmetov tradicionnykh remesel: ehksperiment v Meksike. Museum. Ehtnograficheskie muzei i muzei pod otkrytym nebom. 1993. № 175 (№ 1). S.18–22.
19. Mart’yanov N. Drevnosti Minusinskogo kraya, postupivshie v Minusinskij muzej s yanvarya 1892 goda po dekabr’ 1893. Izvestiya obshchestva arkheologii, istorii i ehtnografii pri Imperatorskom Kazanskom universitete. 1894. Kazan’: Tipografiya Imperatorskogo Universiteta, 1895. Tom XII. Vypusk 1. S.90–95.
20. Muzeieznavstvo: slovnyk bazovykh terminiv / ukladach-uporiadnyk L.M.Minenko; za zah. red. k.i.n, V.V.Karpova. Kyiv: Feniks, Natsionalnyi viiskovo-istorychnyi muzei Ukrainy, 2013. 152 s.
21. Muzej. Ehnciklopedicheskij slovar’, nachatyj prof. I.E.Andreevskim, prodolzhaetsya pod redakcieyu K.K.Arsen’eva i zasluzhennogo professora F.F.Petrushevskogo. Sankt-Peterburg: tipo-litografiya I.A.Efrona, 1897. Tom KHKH. S.112–122.
22. Muzeografiya. Ob»yasnitel’nyj slovar’ 30000 inostrannykh slov, voshedshikh v upotreblenie v russkij yazyk s ob»yasneniem ikh kornej. Izdanie vtoroe ispravlennoe. Izdateli Burdon I.F., Mikhel’son A.D. Moskva: v Universitetskoj Tipografii, 1866. S.378.
23. Slovnyk-dovidnyk terminolohii muzeinytstva / avtory R. Mykulchyk, P. Slobodian, Ye. Didenko, T. Rak. Lviv: vydavnytstvo Natsionalnoho universytetu «Lvivska politekhnika», 2012. Terminolohichna seriia. Slovo Svit. № 15. 128 s.
24. Ocherk nauki drevnostej. Biblioteka dlya chteniya. Zhurnal slovesnosti, nauk, khudozhestv, promyshlennosti, novostej i mod. Sankt-Peterburg: v tipografii Karla Krajya, 1850. Tom 104. S.129–160.
25. Pekhovskij O. Chto takoe filologiya? Zhurnal ministerstva narodnogo prosveshcheniya. Sanktpeterbur: Tipografiya I.S.Balasheva, 1872. Chast’ CLXIV. S.1–56.
26. Salata O.O. Osnovy muzeieznavstva: navchalno-metodychnyi posibnyk. Vinnytsia: TOV «Nilan-LTD», 2015. 164 s.
27. Special’nye istoricheskie discipliny: uchebnoe posobie / V.O. Zemlinskij, M.F. Dmitrienko, T.A. Balabushevich i dr. Kiev: NMK VO, 1992. 324 s.
28. Spisok uchenykh obshchestv i uchrezhdenij, s kotorymi Obshchestvo A. I. i EH. sostoyalo v obmene izdaniyami. Izvestiya obshchestva arkheologii, istorii i ehtnografii pri Imperatorskom Kazanskom universitete. 1894. Kazan’: Tipografiya Imperatorskogo Universiteta, 1895. Tom XII. Vypusk 1–6. Prilozhenie. S.8–12.
29. Cherhik N.Iu. Stanovlennia ta rozvytok terminu «muzeohrafiia» v yevropeiskomu naukovomu dyskursi XVIII – pochatku XXI stolittia. Zaporizhzhia Historical Review. Zaporizhzhia. 2020. Tom 2. №54.
30. Chuprin P. Spisok antropologicheskikh, arkheologicheskikh, istoricheskikh i ehtnograficheskikh predmetov Barnaul’skogo gornogo muzeuma. Izvestiya Obshchestva arkheologii, istorii i ehtnografii pri Kazanskom Imperatorskom universitete.1893. Kazan’: tipo-litografiya Imperatorskogo universiteta, 1894. Tom XI. Vypuski 1–6. S.396–398.
31. Shevchenko V.V., Lomachynska I.M. Muzeieznavstvo: navch. posibnyk dlia dystantsiinoho navchannia. Kyiv: Universytet «Ukraina», 2007. 288 s.
32. Shydlovskyi I.V. Istoriia muzeinoi spravy ta zoolohichnykh muzeiv universytetiv Ukrainy / za red. Y. V. Tsaryka. Lviv: LNU im. Ivana Franka, 2012. 112 s.
33. Yas O. Idei ta obrazy ukrainskoho romantychnoho istoriopysannia XIX st. Akademichni y doakademichni obrazy ukrainskoi istoriohrafii: Kolektvna monohrafiia. Kyiv: NAN Ukrainy, Instytut ictorii Ukrainy, 2012. S.195–196.
34. Almeida M.T. The display of permanent collections at the Mus e d’Orsay, Paris. Museum. Permanent exhibitions. 1987. No. 154 (Vol. XXXIX, No. 2). Р.113–119.
35. Haase. Philologie. Allgemeine Encyclop die der Wissenschaften und K nste. Leipzig: Broekhaus, 1847. Dritte Section. O–Z. Dreiundzwanzigster theil. Philipp (Weltliche Kurf rsten) Philosophiana. P.374–422.
36. Jammot D. Cost-effectivmess and efliency in a small museum. Museum. Issues in museum practice. 1984. No. 141 (Vol. XXXVI, No. 1). Р.25–29.
37. Jаoul M. Ethnographic museums today. Museum. Ethnographic and open-air museums. 1992. No. 175 (Vol. XLIV, No. 3). Р.128.
38. Lassalle H. Beaubour: The old and the new. National Museum of Modern Art, 1977 – 81. Museum. Permanent exhibitions. 1987. No. 154 (Vol. XXXIX, No. 2). Р.61–67.
39. Makagiansar M. Museums for today and tomorrow: a cultural and educational mission. Museum. Issues in museum practice. 1984. No. 141 (Vol. XXXVI, No. 1). P.3–8.
40. Marion M. The museography of craft techniques: an experiment in Mexico. Museum. Ethnographic and open-air museums. 1992. No. 175 (Vol. XLIV, No. 3). Р.142–146.
Завантаження
Опубліковано
2022-01-20
Номер
Розділ
Історія України
Як цитувати
ТЕРМІН «МУЗЕОГРАФІЯ» У ВІТЧИЗНЯНОМУ НАУКОВОМУ ДИСКУРСІ ХІХ-ПОЧАТКУ ХХІ СТОЛІТТЯ. (2022). Zaporizhzhia Historical Review, 3(55), 190-195. https://history.znu.edu.ua/index.php/journal/article/view/2316
ISSN 
