СТАТУС ДЕПУТАТА НИЖНЬОЇ ПАЛАТИ ПАРЛАМЕНТУ ЗА НІМЕЦЬКИМИ КОНСТИТУЦІЯМИ ДРУГОЇ ПОЛОВИНИ ХІХ – ПОЧАТКУ ХХ СТ
Ключові слова:
конституційний процес., німецький парламентаризм,, активне та пасивне виборче право,, Вільгельм ІІ,, Бісмарк,, виборче законодавство,, статус депутата,, нижня палата,, Конституція,, Весна народів,, Німецька імперія,, Рейхстаг,Анотація
Розглянуто історію становлення німецьких конституцій другої половини ХІХ – початку ХХ ст., проаналізовано та охарактеризовано історичну динаміку статусу депутата нижньої палати німецького парламенту. Конституційний процес у Німеччині королівської та імперської доби був відповіддю на суспільний запит демократизації та послаблення традиційного німецького авторитаризму, який відрізнявся в окремих німецьких державах. Активне та пасивне виборче право, яке складає основу статусу депутата, змінювалися відповідно до політичної кон’юнктури. Так, виборче законодавство регулювало віковий, статевий, майновий цензи та ценз осілості, кількість виборців у територіальних виборчих округах та кількість депутатів від певних територій. Відзначено, що зростання населення на межі ХІХ–ХХ ст. не впливало на перерозподіл кількості мандатів від окремих земель, що викривляло принцип пропорційного представництва.
Посилання
BlasiusD. Friedrich WilhelmIV. 1795–1861. Psychopathologie und Geschichte. Göttingen : Vanderhoeckund Ruprecht, 1992. 285 S.
Blos V. Germanskaya revolutsia. Istoriyadvitheniya 1848–1849 goda v Germanii. 1922. 547 s.
Chubinskii V. V. Bismarck. Politicheskaya biografiya. 1988. 415 p.
Farmer A., Stiles A. The Unification of Germany 1815–1919. 3-d ed. London : Hodder Education, 2008. 225 p.
Gesetz, betr. die Änderung des Artikel 32 der Reichsverfassung. Vom 21. Mai 1906 // DRGBl. 1906. S. 467.
Gesetz, betreffend die Änderung des Artikels 24 der Reichsverfassung // DRGBl. 1888. Nr. 13. S. 110.
Gesetz, betreffend die Einführung der Verfassung des Deutschen Reichs in Elsaß-Lothringen // Deutsches Reichsgesetzblatt (DRGBl.). 1873. Nr. 18. S. 163.
Gesetz, betreffend die Gewährung einer Entschädigung an die Mitglieder des Reichstags // DRGBl. 1906. Nr. 25. S. 468–470.
Gesetz, betreffend die Wahlen der Abgeordneten zum Volkshause. 27. März 1849. URL: http://www.documentarchiv.de/nzjh/1849/reichswahlgesetz1849.html.
Gonchar B. Pravoisyla. Parlamentarism O. von Bismarcka // Visn. Kyiv. nats. un-tu im. TarasaShevchenka. Istoriya. 2007. Vyp. 87–90. S. 7–9.
Gradovskiy A. Germanskayakonstitutsia. 1876. Ch. 2: Obzordeystvuyushcheykonstitutsii. 165 s.
Kaiser Wilhelm II. Ereignisse und Gestalten aus den Jahren 1878–1918. Leipzig ; Berlin : Verlag von R. F. Roehler, 1922. 330 S.
Lukin-Antonov N. Ocherki po noveyshey istorii Germanii 1890–1914. 1925. 448 s.
Norman Davies. Europa. Istoriya. 2-e vud. Kyiv :Vyd-vo Solomii Pavlychko ; Osnovy, 2001. 1498 s.
Orlow D. A History of Modern Germany. 1871 to Present. 8-th ed. New-York ; London : Routledge, Taylor and Francis Group, 2018. 477 p.
Papenko N., Papenko Ye. Otto von Bismarck ta stworennya yedynoi Nimetskoi imperii // Etnichna istoriya narodiw Yevropy. 2018. Vyp. 54. S. 109–117.
Reichsgesetz über die Wahlen der Abgeordneten zum Volkshause vom 26. Mai 1849. URL: http://www.verfassungen.de/de06-66/wahlgesetz49.htm.
Rudnik D., KhriapinE. Status deputata nizhney palaty Reikhstaga po germanskim konstitutiyam 1849–1871 // Nauka. Obrazovaniye. Kultura :mezhdunar. nauch. konf. : sb. st. 31-ya godovshchina Komrat. gos. un-ta Respublika Moldova. Komrat, 2022. Т. 3. S. 340–343.
Rudnik D. G., Khriapin E.O. Rudnik D. H., Khriapin E. O. Vyborche zakonodavstvo ta obrannia deputativ Nyzhnoi palaty
Reikhstahu u druhii polovyni XIX st. // Suchasni tendentsii rozvytku nauky ta osvity v umovakh yevrointegratsii :tezydop. tast. uchasnykiv Mizhnar. nauk.-prakt. konf., 29–30 berez. 2022 r. / Vinnytskiy kooperatyvny iinstytut. Vinnytsia, 2022. P. 178–179.
Sachstand. Wählen im Kaiserreich 1871–1918. URL: https://www.bundestag.de/resource/blob/190454/a8cdcc157110effc8472dc8f1ac9742a/wahlen_kaiserreich-data.pdf.
Steinberg J. Bismarck. A Life. Oxford : University Press, 2011. 590 p.
Verfassung des Deutschen Reiches vom 28. März 1849. URL: http://www.verfassungen.de/de06-66/verfassung48-i.htm.
Verfassung des Deutschen Reichs (1871). URL: http://www.verfassungen.de/de67-18/verfassung71-i.htm; Wahlgesetz für den Deutschen Reichstag. Geändert und ergänzt durch Gesetz betreffend die Verfassung des Deutschen Reichs vom 16. April 1871 (RGBl. S. 64). URL: http://www.verfassungen.de/de67-18/gesetze/wahlgesetz69.htm.
Verfassung des Norddeutschen Bundes [vom 16. April 1867]. URL: http://www.documentarchiv.de/nzjh/ndbd/verfndbd.html.
Verfassungsurkunde für den Preußischen Staat 31. Januar 1850. ULR: http://www.documentarchiv.de/nzjh.html.
Vseobshchaiyaistoriyagosudarstva I prava / pod red. V. A. Tomsinova. 2011. T. 2: Novoeinoveisheevremya. 640 s.
Wahlgesetz für den Reichstag des Norddeutschen Bundes // Bundesgesetzblatt des Norddeutschen Bundes. 1869. Band 17. S. 145–146.
Weber M. Die Lehre der deutschen Kanzlerkrisis // M. Weber. Gesammelte politische Schriften. T bingen, 1988. S. 216–221.
ISSN 

