ВПЛИВ ІДЕОЛОГІЇ НА РАДЯНСЬКИЙ ІНФОРМАЦІЙНИЙ ПРОСТІР У КОНТЕКСТІ АФГАНСЬКОЇ ВІЙНИ (1979-1989)

Автор(и)

  • Б. Я. Дрогомирецький Мелітопольський державний педагогічний університет імені Богдана Хмельницького https://orcid.org/0000-0003-0670-2743

Ключові слова:

телебачення, інформаційна сфера, Афганська війна, радянський інформаційний простір, ідеологія

Анотація

У статті здійснюється характеристика впливу ідеології на радянський інформаційний простір у контексті Афганської війни (1979–1989). Визначається, що впродовж періоду існування Радянського Союзу практично всі його засоби масової інформації перебували під жорстким ідеологічним контролем уряду та партійного комуністичного керівництва. Водночас наголошується, що саме пропаганда у вигляді інформаційного впливу має значне ідеологічне навантаження на свідомість людей. Жертвами такої ідеологічної пропаганди стали сотні тисяч людей, які тією чи іншою мірою постраждали від Афганської авантюри кремлівських лідерів. Аналізуються традиційні принципи ведення конвенціональної та неконвенціональної війни, котрі мали місце в Афганській війні, котру вів Радянський Союз упродовж майже десятиріччя. Підкреслено, що в ній були використані також елементи гібридного та інформаційно-диверсійного протистояння. Наголошено, що лідери Радянського Союзу за будь-яку ціну прагнули забезпечити саме ідеологічне та інформаційно-пропагандистське підґрунтя своєї «афганської політики». Водночас, досить часто великі втрати матеріального й навіть людського ресурсу не мали для радянського керівництва в цій військовій авантюрі такого значення, як військово-політична складова. Підсумовано, що для радянських учасників Афганської війни, щодо інформаційного висвітлення останньої, чи не найобурливішим було те, що засоби масової інформації Радянського Союзу практично всі події останньої висвітлювали як дії урядових військ Афганістану. Натомість участь Обмеженого контингенту радянських військ у цій війні підлягала під інформаційне табу. Також воїни не могли пригадати жодного новозбудованого дитсадка чи школу, про котрі часто писалося в радянських газетах.

Посилання

Ribalka V. G. Istoriko-filosofskij diskurs obrazu voyina-internacionalista v radyanskij ideologiyi pislyavoyennogo periodu (1945–1991 rr). «Holodna vijna»: istoriya ta uroki. 1946–1991»: naukovij zbirnik. Ma-teriali Vseukrayinskoyi naukovoyi vijskovo-istorichnoyi konferenciyi (m. Sevastopol, 4-5 zhovtnya 2012 roku). K. : Nacionalnij vijskovo-istorichnij muzej Ukrayini, 2012. S. 82–86.
Kaganov Yu. O. Konstruyuvannya «radyanskoyi lyudini» (1953–1991): ukrayinska versiya / Nauk. red. Turchenko F. G. Zaporizhzhya : Inter-M, 2019. 432 s.
Kaganov Yu. O. Ukrayinske telebachennya dobi «perebudovi» v umovah kulturnoyi travmi radyanskogo suspilstva. Naukovi praci istorichnogo fakultetu Zaporizkogo nacionalnogo universitetu. Zaporizhzhya: ZNU, 2018. Vip. 51. S. 109–119.
Kulik V. Diskurs ukrayinskih medij: identichnosti, ideologiyi, vladni stosunki. K. : Kritika, 2010. 656 s.
Bliznyuk A. Gibridna vijna HHI stolittya. Propaganda yak osnovna skladova u politichnih, socialnih ta etnichnih protistoyannyah. INTERMARUM: istoriya, politika, kultura. 2015. Vip. 2. S. 390-399.
Sytnyk O. M. Evolution of a hybrid-information war in the context of aggressive policy of the Russian Federation in respect to Ukraine. Challenges of study, conservation and interpretation of historical and cultural heritage: collective monograph. Lviv-Torun : Liha-Pres, 2019. R. 70–92.
Libig M. Strategichnij kontekst suchasnogo irregulyarnogo vedennya voyen. URL: http://www.ji.lviv.ua /n25texts/libig.htm
Klimenko V. S. Organizaciya i vedennya psihologichnih operacij SShA ta specpropagandi kolishnogo SRSR v period «Holodnoyi vijni» (1946–1991 rr). «Holodna vijna»: istoriya ta uroki. 1946–1991»: naukovij zbirnik. Ma-teriali Vseukrayinskoyi naukovoyi vijskovo-istorichnoyi konferenciyi (m. Sevastopol, 4-5 zhovtnya 2012 roku). K. : Nacionalnij vijskovo-istorichnij muzej Ukrayini, 2012. S. 75–81.
Kovalkov O. L. Afganistan i afganska vijna ochima radyanskih «afganciv». Naukovi praci istorichnogo fakul-tetu Zaporizkogo nacionalnogo universitetu. Vip. 49. 2017. S. 143–147.
Kremenovska I. Nebezpechni shou na vitchiznyanomu telebachenni, abo Yak za dopomogoyu televizora v Ukrayini obkatuyut kremlivski zombi-programi. URL: http://www.golos.com.ua/article/278190.http://gazeta.dt.ua/internal/gibridna-viyna-yak-klyuchoviy-instrument-rosiyskoyi-geostrategiyi-revanshu-_.html
Bachevskij D. Gibridna vijna: asimetrichni j simetrichni vidpovidi Ukrayini Rosiyi. 24.03.2017. URL: http://www.radiolemberg.com/ua-articles/ua-allarticles/hibrydna-viyna-asymetrychni-y-symetrychni-vidpovidi-ukrayiny-rosiyi
Libig M. Strategichnij kontekst suchasnogo irregulyarnogo vedennya voyen. URL: http://www.ji.lviv.ua /n25texts/libig.htm
Shevchenko A. Ye., Sitnik O. M. «Holodna vijna»: protistoyannya ideologij. «Holodna vijna»: istoriya ta uroki. 1946–1991»: naukovij zbirnik. Materiali Vseukrayinskoyi naukovoyi vijskovo-istorichnoyi konferenciyi (m. Seva-stopol, 4-5 zhovtnya 2012 roku). K. : Nacionalnij vijskovo-istorichnij muzej Ukrayini, 2012. S. 393–395.
Chervonopiskij S. V. Politichni ta socialni naslidki dlya Ukrayini specoperaciyi v Afganistani periodu 1979–1989 rokiv i rol USVA v yih podolanni: monografiya. K. : Mizhnarodnij vidavnij centr «Medinform», 2008. 156 s.
Kostirya A. Voyenno-politichna specoperaciya SRSR v Afganistani (1979–1989 rr.) yak kulminaciya «holodnoyi vijni». Politichnij menedzhment. 2008. № 1. S. 144–157.
70 richnicya peremogi. Rivnenska miska organizaciya Ukrayinskoyi spilki veteraniv Afganistanu (voyiniv-internacionalistiv) / B. a. URL: http://www.usva.rv.ua/?p=1659http://faqukr.ru/novini-ta-suspilstvo/145715-shho-take-gibridna-vijna-koncepcija-i-taktika.html
Afganska vijna (korotko): prichini, hid vijni, pidsumki, naslidki. Korotka istoriya afganskoyi vijni (1979–1989). URL: http://faqukrs.xyz/osvita/istorija/142633-afganska-vijna-korotko-prichini-hid-vijni-pidsumki.html
Turchenko F., Turchenko G. Proekt «Novorosiya» i novitnya rosijsko-ukrayinska vijna. K. : Institut istoriyi Ukrayini NAN Ukrayini, 2015. 166 s.
Svitova gibridna vijna: ukrayinskij front: monografiya / Za zag. red. V. P. Gorbulina. K. : NISD, 2017. 496 s.

Завантаження

Опубліковано

2020-12-27

Номер

Розділ

Всесвітня історія