METRIC BOOKS AS A SOURCE FOR STUDYING DEMOGRAPHIC AND SOCIAL PROCESSES IN ZAPORIZHZHIA IN THE LATE 18th - EARLY 20th CENTURIES
DOI:
https://doi.org/10.26661/Keywords:
metric books, church, historical source, civil records, social statusAbstract
The article draws attention to the metric books that were kept at churches in the Zaporizhzhia region from the end of the 18th to the beginning of the 20th century, and contain not only official information about a person, but also a great deal of other information. The mass of documents that make up the metric books stored in the State Archives of Zaporizhzhia Region is characterized. The specifics of their chronological and territorial reflec- tion of historical events are indicated. Three nominal groups of metric books are distinguished, differing in the chronology of events, the place of compilation, and the specifics of fund formation. Attention is drawn to the peculiarities of metric books kept by representatives of different religions. The powerful potential of this type of historical source for covering the history of demographic and socio-economic processes is explained and illustrated. It is claimed that the books give an idea of the size of settlements, their administrative subordination, and the religious affilia- tion of the population. Based on the listed characteristics, it is possible to establish the nationality of a part of the inhabitants of a settlement. The earliest surviving metric books indicate which category a settlement belonged to, whether it was a state-owned or privately owned village. Due to the preservation of the metric books of individual churches, it seems possible to track the following over several decades: changes in population size, the spread of epidemic diseases, birth rates by year and month, the number of marriages and deaths, age at marriage, life expectancy, etc. The sources reveal changes in the social status of the population. In particular, their belonging to the peasant, Cossack, bourgeois, and merchant class- es is indicated. When indicating military status, the place of service and military unit were usually indicated. The foreign citizenship of the person was also indicated. Professional characteristics (for example, teacher) or educational level (student, seminarian) were also mentioned. There is information available with the surnames of clergy who made the recordings, which allows us to establish the duration of service of these individuals in a particular settlement, at a particular religious unit, etc.
References
Anotovanyj reiestr fondiv pravoslavnykh tserkov, iaki zberihaiut’sia v Derzhavnomu arkhivi Zaporiz’koi oblasti / upo- riad. O. Yu. Zinchyk. URL: https://short-link.me/YlJW
Bojko A. V. Kolonizatsiia i ahrarni vidnosyny v Pivdennij Ukraini u dzherelakh ostann’oi chverti XVIII stolittia. Pytan- nia ahrarnoi istorii Ukrainy ta Rosii: Materialy naukovykh chytan’, prysviachenykh pam’iati D. P. Pojdy. Dnipropetrovs’k, 1995. S. 34–39.
Bojko A. V. Sotsial’na istoriia Pivdennoi Ukrainy ostann’oi chverti XVIII stolittia (problema suspil’nykh hrup). Nau- kovi pratsi istorychnoho fakul’tetu Zaporiz’koho derzhavnoho universytetu. Zaporizhzhia, 2000. Vyp. XI. S. 100–106.
Bondar V., Velychko O. Dokumenty pro diial’nist’ ievrejs’kykh relihijnykh hromad u XIX st. Zaporiz’kyj arkhiv Studii z istorii ievreiv Zaporiz’koho kraiu (ХІХ – I polovyna ХХ st.). Melitopol’: TOV «Vydavn. budynok MMD», 2010. S. 8–12.
Borodenko O. A. Shliub i rodyna pravoslavnoho naselennia Livoberezhnoi Ukrainy druhoi polovyny XVIII – pershoi polovyny XIX stolit’: sotsial’no-demohrafichnyj aspekt: monohrafiia. Odesa: Vydavnychyj dim «Hel’vetyka», 2020. 622 s.
Velychko O. H. Hrets’ka relihijna hromada Berdians’ka Tavrijs’koi hubernii kintsia ХІХ – pochatku XX st. Zaporiz’kyj arkhiv. Studii z istorii hrekiv Pivdennoi Ukrainy XVIII–XX st. Zaporizhzhia: TOV «Orion-7», 2003. S. 28–29.
Hanchev O. I. Demohrafichni transformatsii bolhars’koi spil’noty Pivdennoi Bessarabii (ХІХ – pochatok ХХІ st.). Ode- sa: Simeks-Print, 2020. 636 s.
Huzenkov S. Metrychni knyhy iak dzherelo z sotsial’noi istorii Pivdennoi Ukrainy druhoi polovyny ХІХ – pochatku ХХ st.: informatyvni mozhlyvosti (na materialakh Derzhavnoho arkhivu Zaporiz’koi oblasti). Naukovi zapysky: Zbirnyk prats’ molodykh vchenykh ta aspirantiv. Kyiv, 2001. T. 6. S. 206–209.
Huzenkov S. H. Metrychni knyhy Pivdennoi Ukrainy druhoi polovyny ХІХ – pochatku ХХ st.: dzhereloznavchyj narys. Kyiv; Zaporizhzhia: In-t ukr. arkheohrafii ta dzhereloznavstva im. M. S. Hrushevs’koho, 2011. 124 s.
Huzenkov S. H. Metrychni knyhy iak dzherelo z istorychnoi demohrafii Pivdennoi Ukrainy druhoi polovyny ХІХ – po- chatku ХХ st.: avtoref. dys. … kand. ist. nauk: 07.00.06. Zaporizhzhia, 2005. 17 s.
Huzenkov S. H. Osoblyvosti fiksatsii nepravoslavnoho naselennia u pravoslavnykh metrychnykh knyhakh Pivdennoi Ukrainy druhoi polovyny ХІХ – pochatku ХХ st. Kul’turolohichnyj visnyk. Naukovo-teoretychnyj schorichnyk Nyzhn’oi Naddniprianschyny. Zaporizhzhia, 2006. Vyp. 16. S. 18–24.
Gusarka. Stat’i i dokumenty po istorii sela / avt.-sost. A. V. Novikov. Izd. 2-e, dop. Zaporozh’e: STATUS, 2018. 652 s. Derzhavnyj arkhiv Zaporiz’koi oblasti: Anotovanyj reiestr opysiv. T. 1. Fondy doradians’koho periodu. Zaporizhzhia:
Aktsent Invest-Trejd, 2012. 204 s. URL: https://short-link.me/11j3x
Derzhavnyj arkhiv Zaporiz’koi oblasti: Ofitsijnyj sajt. URL: https://surl.li/rvybsd
Derzhavnyj arkhiv Zaporiz’koi oblasti (dali – DAZO). F. 19. Op. 1. URL: https://www.archivzp.gov.ua/images/opisi/ F19op1.pdf.
DAZO. F. 49. Op. 1 https://www.archivzp.gov.ua/images/opisi/F49op1.pdf DAZO. F. 87. Op. 1. URL: https://www.archivzp.gov.ua/images/opisi/F87op1.pdf
DAZO. F. 112. Op. 2. URL: https://www.archivzp.gov.ua/images/opisi/F112op2.pdf DAZO. F. 115. Op. 1. URL: https://www.archivzp.gov.ua/images/opisi/F115op1.pdf
DAZO. F. 115. Op. 1. Spr. 1. URL: https://www.archivzp.gov.ua/images/opisi/F115op1.pdf
DAZO. F. 145. Op. 1. Spr. 1, 2, 6, 8, 12–14, 16–17, 19–22, 25, 29, 32, 38, 39, 41. URL: https://www.archivzp.gov.ua/
images/opisi/F145op1.pdf
DAZO. F. 150. Op. 1. Spr. 1–17. URL: https://www.archivzp.gov.ua/images/opisi/F150op1.pdf
DAZO. F. 151. Op. 1. Spr. 1–12. URL: https://www.archivzp.gov.ua/images/opisi/F151op1.pdf
DAZO. F. 152. Op. 1. Spr. 1–6. URL: https://www.archivzp.gov.ua/images/opisi/F152op1.pdf DAZO. F. 162. Op. 1. URL: https://www.archivzp.gov.ua/images/opisi/F162op1.pdf
DAZO. F. 167. Op. 1. URL: https://www.archivzp.gov.ua/images/opisi/F167op1.pdf
DAZO. F. 172. Op. 1. Spr. 1–5. URL: https://www.archivzp.gov.ua/images/opisi/F172op1.pdf
DAZO. F. 239. Op. 1. Spr. 1–35. URL: https://www.archivzp.gov.ua/images/opisi/F239op1.pdf
DAZO. F. 245. Op. 1. Spr. 1–48. URL: https://www.archivzp.gov.ua/images/opisi/F245op1.pdf
DAZO. F. 246. Op. 1. Spr. 12, 14, 18, 20. URL: https://archivzp.gov.ua/images/opisi/F246op1.PDF
DAZO. F. R–5593. Op. 1. Spr. 83 a–93; 106, 188, 223–250. URL: https://surl.li/ooyiwy
DAZO. F. R–5593. Op. 2. Spr. 61, 486, 630. 659, 659 a, 660–662, 664, 711, 790 a, 791–793 a, 794 a, 979–998, 1431
URL: https://surl.li/jngckq
DAZO. F. R–5593. Op. 3. Spr. 189, 549 URL: https://numl.org/.598003 ДАЗО. Ф. Р–5593. Оп. 1. Спр. 83 а–93; 106,
188, 223–250. URL: https://surl.li/ooyiwy
ДАЗО. Ф. Р–5593. Оп. 2. Спр. 61, 630. 659, 659 а, 660–662, 664, 711, 790 а, 791–793 а, 794 а, 1431 URL: https://
surl.li/jngckq
ДАЗО. Ф. Р–5593. Оп. 3. Спр. 189, 549. URL: https://numl.org/.598003
Zaporiz’kyj arkhiv. Studii z istorii hrekiv Pivdennoi Ukrainy XVIII–XX st. / avt.-uporiad.: O. H. Velychko, V. O. Bondar,
N. O. Honcharova, I. V. Kozlova, Yu. O. Pryjmak. Zaporizhzhia: TOV «Orion-7», 2003. 140 s.
Ihnatusha O. M. Dokumenty Derzharkhivu Zaporiz’koi oblasti pro osoblyvosti relihijnoho zhyttia naselennia Pivdnia Ukrainy (XIX st. – 30 rr. XX st.). Malochislennye nacional’nosti Yuga Ukrainy: istoriya i sovremennost’. Tezisy k oblastnoj nauchno-prakticheskoj konferencii 19–20 oktyabrya 1990 g. Zaporozh’e, 1990. S. 75–77.
Ihnatusha O. M. Dokumenty relihijnykh ustanov ta orhanizatsij z fondiv Derzharkhivu Zaporiz’koi oblasti, iak dzhere- lo do vyvchennia istorii ridnoho kraiu (kinets’ XVIII – persha tretyna XX st.). Vestnik kraeveda. Tezisy nauchnyx dokladov i soobshhenij (aprel’ 1990 g.). Zaporozh’e, 1990. S. 35–36.
Kamenka-Dneprovskaya i rajon v dokumentax: spravochnik / avt.-sost. A. V. Novikov. Zaporozh’e: STATUS, 2020. 612
s.
Kataloh metrychnykh knyh, scho zberihaiut’sia u Derzhavnomu arkhivi Zaporiz’koi oblasti / avtory-uporiad.:
V. A. Arkhypova, O. Yu. Zinchyk, O. V. Shyshkina. URL: https://short-link.me/11j2G
Kataloh Metrychnykh Knyh Ukrainy «Henealohiia». URL: https://genealogia.com.ua/metrychni-knyhy/?alpha_lo- cality
Kniaz’kov Yu. P. Zaporiz’ka oblast’. Istoryko-heohrafichnyj i toponimichnyj slovnyk. Vyp. 1. (Vasylivs’kyj, Vil’nians’kyj, Huliajpil’s’kyj, Zaporiz’kyj, Novomykolaivs’kyj rajony). Zaporizhzhia: «Tandem-U». 2004. 320 s.
Kniaz’kov Yu. P. Zaporiz’ka oblast’. Istoryko-heohrafichnyj i toponimichnyj slovnyk. Vyp. 2. (Velykobilozers’kyj, Kam’ians’ko-Dniprovs’kyj, Kujbyshevs’kyj, Mykhajlivs’kyj, Orikhivs’kyj, Polohivs’kyj, Rozivs’kyj, Tokmats’kyj rajony). Zaporizhzhia: «Tandem-U», 2006. 339 s.
Kondratiuk Yu. S. Metrychni knyhy Volyns’koi ieparkhii kintsia XVIII – pochatku XX stolit’. Zhytomyr: Derzh. un-t
«Zhytomyrs’ka politekhnika», 2021. 95 s.
Kryhina O. V. Metrychni knyhy iak dzherelo demohrafichnoi informatsii: chastyna tretia «pro pomerlykh». Istorychni ta politolohichni doslidzhennia. 2014. № 3–4. S. 147–156.
Kuz’menko N., Chernoluckij V. Populyarnye ocherki istorii Aleksandrovska. T. I: Rozhdenie goroda (1770–1820). Zaporozh’e: Dikoe Pole, 1997. 152 s.
Levchenko V. V. Odesa i Novorosijs’kyj universytet v metrychnykh knyhakh: istoryko-dzhereloznavchyj aspekt. Visnyk KhNU: seriia «Istoriia». 2016. Vyp. 52. S. 65–72.
Lyman I. Metrychni knyhy iak dzherelo z tserkovnoho ustroiu Pivdennoi Ukrainy druhoi polovyny XVIII – pershoi polovyny XIX st. Naukovi zapysky: Zbirnyk prats’ molodykh vchenykh ta aspirantiv. Kyiv, 2001. T. 7. S. 197–211.
Lobko N. V. Z istorii zaprovadzhennia metrychnykh knyh na ukrains’kykh zemliakh. Sums’kyj istoryko-arkhivnyj zhur- nal. 2010. № VIII–IX. S. 159–164. URL: http://dspace.nbuv.gov.ua/handle/123456789/48118
Liubchenko V. B. Kolektsiia podil’s’kykh metrychnykh knyh XVIII st. iak dzherelo istoryko-kraieznavchykh doslid- zhen’. Materialy IX Podil’s’koi istoryko-kraieznavchoi konferentsii. Kam’ianets’-Podil’s’kyj, 1995. S. 170–173.
Makidonov A. V. Dneprovskaya liniya (1770–1797). Zaporozh’e: Akcent, 2014. 556 s.
Makidonov A. V. Istoriya g. Zaporozh’ya (Aleksandrovska). Nachalo. Zaporozh’e: STATUS, 2024. 280 s.
Makidonov A. V. Metricheskie knigi g. Zaporozh’ya (Aleksandrovska) (1789–1800). Zaporozh’e: STATUS, 2023. 344 s. Makidonov A. V. Pervye metricheskie knigi g. Zaporozh’ya (Aleksandrovska) (1774–1788). Zaporozh’e: STATUS, 2017.
256 s.
Novikov A. V. Velikaya Belozerka. Stat’i i dokumenty po istorii sela. Zaporozh’e: STATUS, 2019. 704 s. Novikov A. V. Novikovy: Semejnaya istoriya (v dokumentax). Zaporozh’e: STATUS, 2017. 592 s.
Novyts’kyj Ya. P. Istoriya goroda Aleksandrovska v svyazi s istoriej vozniknoveniya krepostej Dneprovskoj linii. 1770– 1806 gg. Tvory u 5 tomakh. Zaporizhzhia: AA Tandem, 2007. T. 1. S. 184–303.
Orlyanskij S. F. Materialy k istorii evrejskoj obshhiny Aleksandrovska (Zaporozh’ya). 1780 – fevral’ 1917 g. Xar’kov; Zaporozh’e: Evrejskij mir. 1997. 64 s.
Pravoslavna tserkva na Pivdni Ukrainy (1775–1781) / uporiad.: I. Lyman. Dzherela z istorii Pivdennoi Ukrainy. T. 4. Zaporizhzhia: RA «Tandem-U», 2004. 488 s.
Reshetnikov O. S., Shevchuk S. P. Pravoslavni tserkvy Bil’mats’koho kraiu XIX – poch. XX st. Zaporizhzhia: Dniprovs’kyj metalurh, 2024. 72 s.
Skochylias I. Zaprovadzhennia metrychnykh knyh u Kyivs’kij pravoslavnij mytropolii v druhij polovyni XVII stolittia.
Henealohichni zapysky Ukrains’koho heral’dychnoho tovarystva. Bila Tserkva. 2001. Vyp. 2. S. 77–87.
Skochylias I. Metrychni knyhy v Halychyni pershoi polovyny XVIII st. Znak: Visnyk Ukrains’koho heral’dychnoho tova- rystva. L’viv, 1997. Ch. 14. S. 4–5.
Shevchuk S. P. Zaselennia Kujbyshevs’koho rajonu Zaporiz’koi oblasti v pershij polovyni XIX stolittia. Etnohrafichni doslidzhennia Pivdennoi Ukrainy. Zaporizhzhia, 1992. S. 39–40.
Bojko A. V. Kolonizatsiia i ahrarni vidnosyny v Pivdennij Ukraini u dzherelakh ostann’oi chverti XVIII stolittia. Pytan- nia ahrarnoi istorii Ukrainy ta Rosii: Materialy naukovykh chytan’, prysviachenykh pam’iati D. P. Pojdy. Dnipropetrovs’k, 1995. S. 34–39.
Bojko A. V. Sotsial’na istoriia Pivdennoi Ukrainy ostann’oi chverti XVIII stolittia (problema suspil’nykh hrup). Nau- kovi pratsi istorychnoho fakul’tetu Zaporiz’koho derzhavnoho universytetu. Zaporizhzhia, 2000. Vyp. XI. S. 100–106.
Bondar V., Velychko O. Dokumenty pro diial’nist’ ievrejs’kykh relihijnykh hromad u XIX st. Zaporiz’kyj arkhiv Studii z istorii ievreiv Zaporiz’koho kraiu (ХІХ – I polovyna ХХ st.). Melitopol’: TOV «Vydavn. budynok MMD», 2010. S. 8–12.
Borodenko O. A. Shliub i rodyna pravoslavnoho naselennia Livoberezhnoi Ukrainy druhoi polovyny XVIII – pershoi polovyny XIX stolit’: sotsial’no-demohrafichnyj aspekt: monohrafiia. Odesa: Vydavnychyj dim «Hel’vetyka», 2020. 622 s.
Velychko O. H. Hrets’ka relihijna hromada Berdians’ka Tavrijs’koi hubernii kintsia ХІХ – pochatku XX st. Zaporiz’kyj arkhiv. Studii z istorii hrekiv Pivdennoi Ukrainy XVIII–XX st. Zaporizhzhia: TOV «Orion-7», 2003. S. 28–29.
Hanchev O. I. Demohrafichni transformatsii bolhars’koi spil’noty Pivdennoi Bessarabii (ХІХ – pochatok ХХІ st.). Ode- sa: Simeks-Print, 2020. 636 s.
Huzenkov S. Metrychni knyhy iak dzherelo z sotsial’noi istorii Pivdennoi Ukrainy druhoi polovyny ХІХ – pochatku ХХ st.: informatyvni mozhlyvosti (na materialakh Derzhavnoho arkhivu Zaporiz’koi oblasti). Naukovi zapysky: Zbirnyk prats’ molodykh vchenykh ta aspirantiv. Kyiv, 2001. T. 6. S. 206–209.
Huzenkov S. H. Metrychni knyhy Pivdennoi Ukrainy druhoi polovyny ХІХ – pochatku ХХ st.: dzhereloznavchyj narys. Kyiv; Zaporizhzhia: In-t ukr. arkheohrafii ta dzhereloznavstva im. M. S. Hrushevs’koho, 2011. 124 s.
Huzenkov S. H. Metrychni knyhy iak dzherelo z istorychnoi demohrafii Pivdennoi Ukrainy druhoi polovyny ХІХ – po- chatku ХХ st.: avtoref. dys. … kand. ist. nauk: 07.00.06. Zaporizhzhia, 2005. 17 s.
Huzenkov S. H. Osoblyvosti fiksatsii nepravoslavnoho naselennia u pravoslavnykh metrychnykh knyhakh Pivdennoi Ukrainy druhoi polovyny ХІХ – pochatku ХХ st. Kul’turolohichnyj visnyk. Naukovo-teoretychnyj schorichnyk Nyzhn’oi Naddniprianschyny. Zaporizhzhia, 2006. Vyp. 16. S. 18–24.
Gusarka. Stat’i i dokumenty po istorii sela / avt.-sost. A. V. Novikov. Izd. 2-e, dop. Zaporozh’e: STATUS, 2018. 652 s. Derzhavnyj arkhiv Zaporiz’koi oblasti: Anotovanyj reiestr opysiv. T. 1. Fondy doradians’koho periodu. Zaporizhzhia:
Aktsent Invest-Trejd, 2012. 204 s. URL: https://short-link.me/11j3x
Derzhavnyj arkhiv Zaporiz’koi oblasti: Ofitsijnyj sajt. URL: https://surl.li/rvybsd
Derzhavnyj arkhiv Zaporiz’koi oblasti (dali – DAZO). F. 19. Op. 1. URL: https://www.archivzp.gov.ua/images/opisi/ F19op1.pdf.
DAZO. F. 49. Op. 1 https://www.archivzp.gov.ua/images/opisi/F49op1.pdf DAZO. F. 87. Op. 1. URL: https://www.archivzp.gov.ua/images/opisi/F87op1.pdf
DAZO. F. 112. Op. 2. URL: https://www.archivzp.gov.ua/images/opisi/F112op2.pdf DAZO. F. 115. Op. 1. URL: https://www.archivzp.gov.ua/images/opisi/F115op1.pdf
DAZO. F. 115. Op. 1. Spr. 1. URL: https://www.archivzp.gov.ua/images/opisi/F115op1.pdf
DAZO. F. 145. Op. 1. Spr. 1, 2, 6, 8, 12–14, 16–17, 19–22, 25, 29, 32, 38, 39, 41. URL: https://www.archivzp.gov.ua/
images/opisi/F145op1.pdf
DAZO. F. 150. Op. 1. Spr. 1–17. URL: https://www.archivzp.gov.ua/images/opisi/F150op1.pdf
DAZO. F. 151. Op. 1. Spr. 1–12. URL: https://www.archivzp.gov.ua/images/opisi/F151op1.pdf
DAZO. F. 152. Op. 1. Spr. 1–6. URL: https://www.archivzp.gov.ua/images/opisi/F152op1.pdf DAZO. F. 162. Op. 1. URL: https://www.archivzp.gov.ua/images/opisi/F162op1.pdf
DAZO. F. 167. Op. 1. URL: https://www.archivzp.gov.ua/images/opisi/F167op1.pdf
DAZO. F. 172. Op. 1. Spr. 1–5. URL: https://www.archivzp.gov.ua/images/opisi/F172op1.pdf
DAZO. F. 239. Op. 1. Spr. 1–35. URL: https://www.archivzp.gov.ua/images/opisi/F239op1.pdf
DAZO. F. 245. Op. 1. Spr. 1–48. URL: https://www.archivzp.gov.ua/images/opisi/F245op1.pdf
DAZO. F. 246. Op. 1. Spr. 12, 14, 18, 20. URL: https://archivzp.gov.ua/images/opisi/F246op1.PDF
DAZO. F. R–5593. Op. 1. Spr. 83 a–93; 106, 188, 223–250. URL: https://surl.li/ooyiwy
DAZO. F. R–5593. Op. 2. Spr. 61, 486, 630. 659, 659 a, 660–662, 664, 711, 790 a, 791–793 a, 794 a, 979–998, 1431
URL: https://surl.li/jngckq
DAZO. F. R–5593. Op. 3. Spr. 189, 549 URL: https://numl.org/.598003 ДАЗО. Ф. Р–5593. Оп. 1. Спр. 83 а–93; 106,
188, 223–250. URL: https://surl.li/ooyiwy
ДАЗО. Ф. Р–5593. Оп. 2. Спр. 61, 630. 659, 659 а, 660–662, 664, 711, 790 а, 791–793 а, 794 а, 1431 URL: https://
surl.li/jngckq
ДАЗО. Ф. Р–5593. Оп. 3. Спр. 189, 549. URL: https://numl.org/.598003
Zaporiz’kyj arkhiv. Studii z istorii hrekiv Pivdennoi Ukrainy XVIII–XX st. / avt.-uporiad.: O. H. Velychko, V. O. Bondar,
N. O. Honcharova, I. V. Kozlova, Yu. O. Pryjmak. Zaporizhzhia: TOV «Orion-7», 2003. 140 s.
Ihnatusha O. M. Dokumenty Derzharkhivu Zaporiz’koi oblasti pro osoblyvosti relihijnoho zhyttia naselennia Pivdnia Ukrainy (XIX st. – 30 rr. XX st.). Malochislennye nacional’nosti Yuga Ukrainy: istoriya i sovremennost’. Tezisy k oblastnoj nauchno-prakticheskoj konferencii 19–20 oktyabrya 1990 g. Zaporozh’e, 1990. S. 75–77.
Ihnatusha O. M. Dokumenty relihijnykh ustanov ta orhanizatsij z fondiv Derzharkhivu Zaporiz’koi oblasti, iak dzhere- lo do vyvchennia istorii ridnoho kraiu (kinets’ XVIII – persha tretyna XX st.). Vestnik kraeveda. Tezisy nauchnyx dokladov i soobshhenij (aprel’ 1990 g.). Zaporozh’e, 1990. S. 35–36.
Kamenka-Dneprovskaya i rajon v dokumentax: spravochnik / avt.-sost. A. V. Novikov. Zaporozh’e: STATUS, 2020. 612
s.
Kataloh metrychnykh knyh, scho zberihaiut’sia u Derzhavnomu arkhivi Zaporiz’koi oblasti / avtory-uporiad.:
V. A. Arkhypova, O. Yu. Zinchyk, O. V. Shyshkina. URL: https://short-link.me/11j2G
Kataloh Metrychnykh Knyh Ukrainy «Henealohiia». URL: https://genealogia.com.ua/metrychni-knyhy/?alpha_lo- cality
Kniaz’kov Yu. P. Zaporiz’ka oblast’. Istoryko-heohrafichnyj i toponimichnyj slovnyk. Vyp. 1. (Vasylivs’kyj, Vil’nians’kyj, Huliajpil’s’kyj, Zaporiz’kyj, Novomykolaivs’kyj rajony). Zaporizhzhia: «Tandem-U». 2004. 320 s.
Kniaz’kov Yu. P. Zaporiz’ka oblast’. Istoryko-heohrafichnyj i toponimichnyj slovnyk. Vyp. 2. (Velykobilozers’kyj, Kam’ians’ko-Dniprovs’kyj, Kujbyshevs’kyj, Mykhajlivs’kyj, Orikhivs’kyj, Polohivs’kyj, Rozivs’kyj, Tokmats’kyj rajony). Zaporizhzhia: «Tandem-U», 2006. 339 s.
Kondratiuk Yu. S. Metrychni knyhy Volyns’koi ieparkhii kintsia XVIII – pochatku XX stolit’. Zhytomyr: Derzh. un-t
«Zhytomyrs’ka politekhnika», 2021. 95 s.
Kryhina O. V. Metrychni knyhy iak dzherelo demohrafichnoi informatsii: chastyna tretia «pro pomerlykh». Istorychni ta politolohichni doslidzhennia. 2014. № 3–4. S. 147–156.
Kuz’menko N., Chernoluckij V. Populyarnye ocherki istorii Aleksandrovska. T. I: Rozhdenie goroda (1770–1820). Zaporozh’e: Dikoe Pole, 1997. 152 s.
Levchenko V. V. Odesa i Novorosijs’kyj universytet v metrychnykh knyhakh: istoryko-dzhereloznavchyj aspekt. Visnyk KhNU: seriia «Istoriia». 2016. Vyp. 52. S. 65–72.
Lyman I. Metrychni knyhy iak dzherelo z tserkovnoho ustroiu Pivdennoi Ukrainy druhoi polovyny XVIII – pershoi polovyny XIX st. Naukovi zapysky: Zbirnyk prats’ molodykh vchenykh ta aspirantiv. Kyiv, 2001. T. 7. S. 197–211.
Lobko N. V. Z istorii zaprovadzhennia metrychnykh knyh na ukrains’kykh zemliakh. Sums’kyj istoryko-arkhivnyj zhur- nal. 2010. № VIII–IX. S. 159–164. URL: http://dspace.nbuv.gov.ua/handle/123456789/48118
Liubchenko V. B. Kolektsiia podil’s’kykh metrychnykh knyh XVIII st. iak dzherelo istoryko-kraieznavchykh doslid- zhen’. Materialy IX Podil’s’koi istoryko-kraieznavchoi konferentsii. Kam’ianets’-Podil’s’kyj, 1995. S. 170–173.
Makidonov A. V. Dneprovskaya liniya (1770–1797). Zaporozh’e: Akcent, 2014. 556 s.
Makidonov A. V. Istoriya g. Zaporozh’ya (Aleksandrovska). Nachalo. Zaporozh’e: STATUS, 2024. 280 s.
Makidonov A. V. Metricheskie knigi g. Zaporozh’ya (Aleksandrovska) (1789–1800). Zaporozh’e: STATUS, 2023. 344 s. Makidonov A. V. Pervye metricheskie knigi g. Zaporozh’ya (Aleksandrovska) (1774–1788). Zaporozh’e: STATUS, 2017.
256 s.
Novikov A. V. Velikaya Belozerka. Stat’i i dokumenty po istorii sela. Zaporozh’e: STATUS, 2019. 704 s. Novikov A. V. Novikovy: Semejnaya istoriya (v dokumentax). Zaporozh’e: STATUS, 2017. 592 s.
Novyts’kyj Ya. P. Istoriya goroda Aleksandrovska v svyazi s istoriej vozniknoveniya krepostej Dneprovskoj linii. 1770– 1806 gg. Tvory u 5 tomakh. Zaporizhzhia: AA Tandem, 2007. T. 1. S. 184–303.
Orlyanskij S. F. Materialy k istorii evrejskoj obshhiny Aleksandrovska (Zaporozh’ya). 1780 – fevral’ 1917 g. Xar’kov; Zaporozh’e: Evrejskij mir. 1997. 64 s.
Pravoslavna tserkva na Pivdni Ukrainy (1775–1781) / uporiad.: I. Lyman. Dzherela z istorii Pivdennoi Ukrainy. T. 4. Zaporizhzhia: RA «Tandem-U», 2004. 488 s.
Reshetnikov O. S., Shevchuk S. P. Pravoslavni tserkvy Bil’mats’koho kraiu XIX – poch. XX st. Zaporizhzhia: Dniprovs’kyj metalurh, 2024. 72 s.
Skochylias I. Zaprovadzhennia metrychnykh knyh u Kyivs’kij pravoslavnij mytropolii v druhij polovyni XVII stolittia.
Henealohichni zapysky Ukrains’koho heral’dychnoho tovarystva. Bila Tserkva. 2001. Vyp. 2. S. 77–87.
Skochylias I. Metrychni knyhy v Halychyni pershoi polovyny XVIII st. Znak: Visnyk Ukrains’koho heral’dychnoho tova- rystva. L’viv, 1997. Ch. 14. S. 4–5.
Shevchuk S. P. Zaselennia Kujbyshevs’koho rajonu Zaporiz’koi oblasti v pershij polovyni XIX stolittia. Etnohrafichni doslidzhennia Pivdennoi Ukrainy. Zaporizhzhia, 1992. S. 39–40.
Downloads
Published
2025-12-19
Issue
Section
Historiography. Source Studies
How to Cite
METRIC BOOKS AS A SOURCE FOR STUDYING DEMOGRAPHIC AND SOCIAL PROCESSES IN ZAPORIZHZHIA IN THE LATE 18th - EARLY 20th CENTURIES. (2025). Zaporizhzhia Historical Review, 7(59). https://doi.org/10.26661/
ISSN 
